De leesvaardigheid van Vlaamse jongeren staat al jaren onder druk. Internationale onderzoeken zoals PISA tonen een dalende trend, waarbij in het publieke debat naar verschillende oorzaken wordt gewezen: van onderwijs en schermgebruik tot veranderende leesgewoonten. Maar welke rol spelen we als volwassenen zelf? "Thuis wordt de basis gelegd voor leesvaardigheid en leesplezier."
U gaat het niet graag horen. Maar dat kinderen en jongeren in Vlaanderen dramatisch scoren op leesvaardigheid, is voor een groot deel de verantwoordelijkheid van... de ouders. Uit onderzoek blijkt dat Vlaamse ouders minder vaak voorlezen dan ouders in andere Europese landen. Eerder Vlaams onderzoek toonde ook aan dat bijna één op tien kinderen vóór het eerste leerjaar bijna nooit werd voorgelezen. Meer nog: bijna één op vier volwassenen leest zélf nooit.
Het zijn cijfers die ons doen huiveren, want het is wetenschappelijk bewezen dat voorlezen aan kinderen talloze voordelen biedt. Los van de speciale band die je creëert tussen ouder & kind stimuleer je hun hersenen en prikkel je hun verbeelding. Kinderen stellen zich diverse personages en decors voor die in boeken worden beschreven. Dat vormt een boost voor hun creativiteit en communicatievaardigheden. Ze leren zich ook te concentreren, informatie te onthouden en verbanden te leggen.
Dat kinderen en jongeren dramatisch scoren op leesvaardigheid, is voor een groot deel de verantwoordelijkheid van... de ouders
En het is een cliché, maar iedereen kán voorlezen. Je hoeft daarvoor zelfs niet te kunnen lezen: aan de hand van prenten kan je ook een verhaal vormen. En je hebt er ook geen huis vol boeken voor nodig: als je lid bent van een bibliotheek, kan je eenvoudig (e-)boeken uitlenen. Op onze recensiewebsite Pluizer vind je trouwens tips over welke boeken toppers zijn.
Lezen in tijden van tablets en schermen
Thuis wordt de basis gelegd voor leesvaardigheid en leesplezier. Door voor te lezen aan kinderen én tieners kweek je indirect een liefde voor lezen en boeken. De kans is groter dat ze zelfstandige lezers worden en hun hele leven lang boeken blijven opzoeken voor hun plezier & persoonlijke groei. Dat kan ook in tijden van tablets en schermen.
De opties om verhalen naar het scherm te vertalen of om ze te versterken door er een apparaat bij te halen, zijn trouwens eindeloos. En het is zeer boeiend om die mogelijkheden als volwassene te ontdekken. Je bent nooit te oud om te leren, en ook nooit te oud om aan voorgelezen te worden. Onze ervaring leert dat verhalen altijd gesprekken teweegbrengen.
Verhalen verbinden individuen, zelfs met heel verschillende achtergronden. Structureel voorlezen, of vertellen en naar elkaar luisteren, creëert een band. Dus lees en vertel, want door een verhaal te delen, betrek je een ander in je leven.